De internationale groep van Jim van Os van Maastricht UMC+ verricht
onderzoek naar de oorzaken van schizofrenie, met name naar het ingewikkelde
samenspel tussen genen en omgeving. Ze gebruiken hiervoor de Europese
diversiteit in genetische variatie en sociale omgeving. In de eerste
onderzoekslijn brengen ze bij meer dan tienduizend patiënten en hun
familieleden de invloed van gen-omgevingsinteracties in kaart op het niveau
van het brein. Het is de grootste onderzoeksgroep die ooit in
schizofrenieonderzoek bij elkaar is gebracht.
PSY-MATE
In de tweede onderzoekslijn zal nieuwe
technologie (PSY-MATE), ontwikkeld aan het Maastricht UMC +, worden
gebruikt om continue ambulante metingen te verrichten die de respons van
mensen op hun micro-omgeving meet. Deze nieuwe technologie maakt het
mogelijk om zeer subtiele genetische effecten in kaart te brengen die
bepalen hoe mensen op hun omgeving reageren. Het moet duidelijk maken
waarom sommige mensen reageren met depressie, wanen of hallucinaties.
De resultaten van de eerste twee onderzoekslijnen zullen worden gebruikt om
een methode te ontwikkelen die bij mensen met een hoog risico kan worden
gebruikt om specifieke kwetsbaarheden te identificeren en vroegtijdig te
behandelen.
Vijf studies
René Kahn van het UMC Utrecht en zijn
internationale onderzoeksgroep besteden het geld aan vijf studies, allemaal
gericht op de behandeling van schizofrenie. Ten eerste: het optimaliseren
van het behandelprotocol van schizofrenie. Wanneer moeten welke medicijnen
gegeven worden?
Het tweede onderzoek draait om therapietrouw. Schizofreniepatiënten nemen
vaak hun medicijnen niet en vallen daardoor terug in een psychose. Betere
voorlichting, het betrekken van de familie en sms-reminders kunnen
patiënten helpen hun medicijnen te blijven gebruiken.
De derde studie onderzoekt of het nodig is bij een eerste psychose eerst
een MRI-scan te maken, om een neurologische oorzaak uit te sluiten.
In onderzoekslijn nummer vier proberen wetenschappers op basis van
genetische informatie en de structuur van de hersenen te voorspellen bij
welke patiënten de behandeling zal aanslaan en bij welke niet.
Het laatste onderzoek draait om een mogelijk nieuw medicijn tegen
schizofrenie. Het is een stof die voorkomt in cannabis, cannabidiol, en die
wellicht effectief is tegen psychose. In totaal doen aan de vijf
onderzoeken zo’n vijfhonderd Europese schizofreniepatiënten mee.
Schizofrenie
Schizofrenie is een psychiatrische
ziekte waaraan ongeveer honderdduizend Nederlanders lijden. De ziekte
ontstaat vaak tussen het twintigste en vijfentwintigste levensjaar.
Anderhalf keer meer mannen dan vrouwen hebben schizofrenie. Tweederde van
de schizofreniepatiënten is, in wisselende mate, chronisch ziek en heeft
veel last van de ziekte. Patiënten met schizofrenie leven gemiddeld
vijftien jaar korter door een combinatie van slechte lichamelijke
gezondheid en zelfdoding.
De onderzoeken starten dit jaar en lopen tot 2015. De subsidie valt onder
het Europese Zevende Kaderprogramma. De subsidies zijn mogelijk gemaakt
dankzij eerder onderzoek van de universiteiten van Amsterdam, Groningen,
Maastricht en Utrecht (GROUP studie).